Posty

Urywki z historii szkoły w Szczecnie

Obraz
     Budynek szkoły po II wojnie światowej          Po upadku Powstania Styczniowego 1863/64 nastąpił znaczący przyrost ilości nowo powstających szkół tzw. elementarnych na terenie Królestwa Polskiego. Na lata 1865-1867 przypada masowe otwieranie nowych szkół. Właśnie w 1867 r. powstała szkoła w Szczecnie .[1]  Szkoły elementarne, zwłaszcza wiejskie były przez całą drugą połowę XIX wieku prawie całkowicie utrzymywane przez ludność miejscową. W związku jednak z nasilającą się akcją rusyfikacyjną mieszkańcy nie byli zainteresowani utrzymywaniem szkół, w których nauczano w języku obcym. Dopiero  począwszy   od 1899 roku większość szkół otrzymywało niewielką dotację ze strony skarbu państwa. Roczny budżet szkoły wiejskiej, takiej jak w Szczecnie, nie przekraczał 315 rubli.      Źródła z drugiej połowy XIX wieku i początku XX wieku są bardzo ubogie. Brak dokładnych danych nie pozwala na pełne odtworzenie nazwisk kadry...

Czy Pierzchnica używa niewłaściwego herbu?

Obraz
     Całkiem niedawno mieszkaniec Pierzchnicy, Artur Kułagowski, poddał pod wątpliwość stosowany obecnie przez Pierzchnicę herb. Podpierając się publikacją Henryka Seroki pt. "Herby miast małopolskich do końca XVIII wieku", którego fragmenty zawarte są poniżej, warto podjąć trud przywrócenia symboliki właściwej miastu Pierzchnica.       Materiał ten jest dedykowany mieszkańcom Pierzchnicy i w sposób szczególny radnym, którzy mają możliwość uruchomienia stosownych działań. Aktualny herb Pierzchnicy      Blisko dwa lata temu Pierzchnica odzyskała prawa miejskie. O uwarunkowaniach tego wydarzenia można przeczytać w innych artykułach tego bloga: 1.  Pierzchnica miastem! Dlaczego warto? 2.  Już od 1 stycznia 2019 r. Pierzchnica ponownie miastem Czy fakt ten przyniósł mieszkańcom jakieś korzyści? Czy został należycie wykorzystany? - każdy ma prawo do własnej oceny. Wracając jednak do kwestii heraldycznej: ... Wykorzystanie wizerunku ...

Leciwa legenda - Jagielne

Obraz
Legendę o Jagielnym od lat opowiadają starsi młodszym w Szczecnie,  Ujnach  i Trzemosnach. Kiedy napotkałem wzmiankę o tej legendzie w Przeglądzie Czasopism we Lwowie z 1900 roku, wiedziałem, że należy ją uwiecznić i przypomnieć. Opowiadania treści legendy o Jegielnym są różne, a mogło wyglądać to tak: Na Jagielnym               Wiosenny las pełen jest dźwięków, zapachów i kolorów. Mnogość ptactwa, szczególnie w tym okresie, stroszy piórka i popisuje się swoim śpiewem chcąc przypodobać się wybrankom. Ze zmarzniętej jeszcze do niedawna ziemi odważnie wydostają się wiosenne kwiaty i pędy rozmaitych roślin. Słońce, które póki, co nieśmiało zaczyna obwieszczać swoje panowanie, intonuje pomiędzy pniami drzew świetlną melodię, jakby to był szczególnie uzdolniony muzyk grający na niebiańskiej harfie. W wiosennym lesie nie ma ciszy..., choć muzyka, jaką wypełnione są leśne ostępy, sprzyja zadumie. ...

Adam Czarnecki - artysta pierzchnicki

Obraz
Adam Czarnecki  urodził się w 1918 roku, wychowywał w Gumienicach koło Pierzchnicy (woj. świętokrzyskie). Utrzymywał się z małego gospodarstwa odziedziczonego po rodzicach i dorabiał rzeźbieniem i malowaniem. Wojnę spędził w okolicy Gumienic, gdzie był świadkiem prześladowania, eksterminacji i wywiezienia Żydów z Pierzchnicy. Zmuszono go do kopania dołów dla rozstrzelanych ofiar. Był członkiem partyzantki, wedle informacji rodzinnych – oddziału partyzanckiego porucznika Stanisława Grabdy „Bema” (Narodowe Siły Zbrojne, Brygada Świętokrzyska). Opuścił oddział po śmierci ojca (1944) i wrócił do pracy w rolnictwie, by wesprzeć rodzinę. Po wojnie zagrożony aresztowaniem. Zmarł w 1988 roku. "Wygnanie żydów" mal. 1959 r., zbiory Muzeum Narodowego w Kielcach "Żydy do roboty" mal. 1967 r., zbiory Muzeum Narodowego w Kielcach

Dzieła gdańskiego złotnika w Pierzchnicy.

Obraz
HIERONYMUS HOLL II  (19 X 1654 Gdańsk – 25 X 1732 Gdańsk), złotnik. Zapewne syn złotnika  Hieronymusa Holla I , brat  Johanna Gottfrieda Holla . Zawodu uczył się w warsztacie ojca. Pracę mistrzowską wykonał u Christiana Haasego w 1688 roku. 9 III 1690 otrzymał  obywatelstwo Gdańska . Do 1703 pracował w warsztacie wdowy po Hieronymusie Hollu I. Samodzielną pracę rozpoczął zapewne dopiero w 1703 (w 1705 zapisał pierwszego ucznia, Daniela Hurlitza). Funkcję kompana (podstarszego) gdańskiego  cechu złotników  pełnił w latach 1709 i 1717, starszego cechu – w 1710, 1711 i 1718. Od 1707 terminował u niego Carel Klem (Carl Kläm), od 1711 Gottfried Bauer (11 XI 1674 – 11 III 1726), w tym samym roku pracę mistrzowską wykonał u niego  Gottlieb Unger . Był ojcem dwóch synów – Nathanaela i  Hieronymusa  – w 1711 roku zapisanych na naukę w warsztacie ojca. Obaj naukę zawodu zakończyli dyplomem, podobnie jak Daniel Hurlitz, zapisany w 1711 Andres W...

Myśliciel, poeta i publicysta z Piotrkowic.

Obraz
Ludwik Królikowski urodził się 16 sierpnia 1799 r. w Piotrkowicach. Był  synem chłopa, Józefa, czynszownika hr.  Stanisława Tarnowskiego . Uczył się w  gimnazjum  w Kielcach, w latach 1823–1827 studiował na  Królewskim Uniwersytecie Warszawskim , gdzie przyjaźnił się z  Todorem Olechowskim  (który pomagał mu finansowo) i z  Bogdanem Jańskim . Na UW studiował na wielu kierunkach, tytuł magistra zdobył w 1827 roku. W latach 1827–31 przebywał w Paryżu.  W 1831 roku, gdy wybuchło  powstanie listopadowe  wrócił do  Warszawy . Związał się z  Towarzystwem Patriotycznym  i współpracował z „Gazetą Polską”, w której prowadził krytykę społeczną i propagandę religijną. Po upadku powstania osiedlił się w  Wolnym Mieście Krakowie , gdzie założył pensję dla młodzieży gimnazjalnej i akademickiej. Zdobyła znaczną renomę, lecz z powodu zatrudniania byłych powstańców i wspierania konspiracyjnego ruchu młodzieży Królikows...

Piotrkowice - miasto niechciane

Obraz
W dniu 19.06.1811 r. hr. Stanisław Tarnowski, właściciel dóbr wielkiego klucza Maleszowskiego, w skład którego wchodziła m.in. wieś Piotrkowice 1 , otrzymał "rezolucją Świetnej Podprefektury, którą osada Piotrkowice w miasteczko ma być przemieniona, a to na mocy reskryptu J. W. Ministra Spraw Wewnętrznych de datta 19 maja..." 2 . Hrabia Tarnowski z oburzeniem zaprotestował przeciwko tej decyzji Świetnej Podprefektury powiatu Szydłów, naruszającej "...prawa jego własności i zachowując kroki potrzebne do poszukiwania w tej mierze sprawiedliwości, zniewolony egzekucją - jak pisał - która mimo nieprzerachowanych już ciężarów nowy krok przyniosła... w celu przedstawienia burmistrza, widząc, że osada ta nigdy nie będąc jako miasteczko urządzona, nie zawiera w mieszkańcach żadnego, któren by mógł urząd ten mógł zastąpić, widzi się będąc przymuszonym sam siebie podać..." 3 , dopóki sprawiedliwości nie dojdzie. Spór trwał długo, zaczął się bowiem za czasów Księstwa W...