Pierzchnica

Konstytucja 3 Maja 1791 roku - obraz Jana Matejki    W dwudziestoleciu międzywojennym, w niedawno odrodzonej Rzeczypospolitej, obywatele w sposób szczególny i uroczysty manifestowali długo wyczekiwaną niepodległość.       2-gi maja, późne popołudnie. Malowniczy rynek w małym miasteczku i park położony pośrodku rynku. Na co dzień miejsce to jest raczej ospałe i spokojne. Ale nie dziś! Dziś tętni życiem!       We wszystkich czterech rogach parku palą się pokaźne ogniska. Snopy iskier strzelają ku niebu nadając magicznej scenerii rozgrywającym się wydarzeniom. Organizatorzy przedsięwzięcia nazywają te ogniska "capstrzykami". Mieszkańcy przebrani w kolorowe stroje ułanów i zgrzebne sukmany kosynierów, skupieni przy bijących ciepłem watrach, śpiewają wojskowe i patriotyczne piosenki. Co chwilę słychać jak któraś z grup stara się "pokonać" pozostałych jeszcze głośniejszym i energiczniejszym śpiewem. Wzajemnym przekrzykiwaniom nie ma końca. Umu...

  Jan Lubieniecki  (ur. w 1845 r. w Borkowie, zm. 12 listopada 1934 r. w Kielcach) - Powstaniec Styczniowy.     Był synem Grzegorza i Józefy z Niewiadomskich. Ojciec był kowalem i prowadził gospodarstwo rolne w Kaczynie. W okresie Powstania Styczniowego – jak sam podawał w stosownej ankiecie – brał czynny udział w wielu potyczkach. Ranny w bitwie pod Małogoszczem trafił do szpitala. Został aresztowany i osadzony w więzieniu w Chęcinach. Stąd został przeniesiony do więzienia w Kielcach, gdzie przetrzymywany był w okresie od 25 listopada 1864 r. do 22 czerwca 1865 r. Po zatwierdzeniu się wyroku sądowego został zesłany na Syberię, gdzie spędził 5 lat i powrócił do kraju.     Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, podobnie jak inni weterani, został poddany weryfikacji, po której otrzymał stopień honorowy ppor. weterana i został wprowadzony do IMIENNEGO WYKAZU WETERANÓW POWSTAŃ NARODOWYCH 1831, 1848 i 1863 RO...

Poniższa mapa, pochodząca z pracy A. Radwańskiego*, przedstawia rekonstrukcję fragmentu wybrzeża płytkiego, umiarkowanie ciepłego morza, które w miocenie, około 11 milionów lat temu, oblewało południowe skłony masywu Gór Świętokrzyskich. Zbiornik ten, zwany Paratetydą lub Morzem Sarmackim, zajmował tereny południowo-wschodniej Europy oraz zachodniej Azji; jego pozostałościami są m.in. dzisiejsze morza Czarne i Kaspijskie. Północno-zachodni skraj Paratetydy sięgał terenów obecnej południowej Polski. W morzu tym żyły liczne gatunki zwierząt, m.in. rekiny, wieloryby i rozmaite bezkręgowce. Doskonale zachowane skamieniałości małżów i ślimaków są znajdowane m.in. na znanym stanowisku w Korytnicy koło Kielc. I pomyśleć, że gdyby nie uparte ruchy górotwórcze związane z fałdowaniem Karpat i wypiętrzaniem ich przedpola (co skutkowało wycofaniem się wód morskich), zamiast (lub oprócz) zimnego i ubogiego w życie Bałtyku na północy mielibyśmy na południu kraju ciepłe i bogate w gatunki morze, p...

     Budynek szkoły po II wojnie światowej          Po upadku Powstania Styczniowego 1863/64 nastąpił znaczący przyrost ilości nowo powstających szkół tzw. elementarnych na terenie Królestwa Polskiego. Na lata 1865-1867 przypada masowe otwieranie nowych szkół. Właśnie w 1867 r. powstała szkoła w Szczecnie .[1]  Szkoły elementarne, zwłaszcza wiejskie były przez całą drugą połowę XIX wieku prawie całkowicie utrzymywane przez ludność miejscową. W związku jednak z nasilającą się akcją rusyfikacyjną mieszkańcy nie byli zainteresowani utrzymywaniem szkół, w których nauczano w języku obcym. Dopiero  począwszy   od 1899 roku większość szkół otrzymywało niewielką dotację ze strony skarbu państwa. Roczny budżet szkoły wiejskiej, takiej jak w Szczecnie, nie przekraczał 315 rubli.      Źródła z drugiej połowy XIX wieku i początku XX wieku są bardzo ubogie. Brak dokładnych danych nie pozwala na pełne odtworzenie nazwisk kadry...

     Całkiem niedawno mieszkaniec Pierzchnicy, Artur Kułagowski, poddał pod wątpliwość stosowany obecnie przez Pierzchnicę herb. Podpierając się publikacją Henryka Seroki pt. "Herby miast małopolskich do końca XVIII wieku", którego fragmenty zawarte są poniżej, warto podjąć trud przywrócenia symboliki właściwej miastu Pierzchnica.       Materiał ten jest dedykowany mieszkańcom Pierzchnicy i w sposób szczególny radnym, którzy mają możliwość uruchomienia stosownych działań. Aktualny herb Pierzchnicy      Blisko dwa lata temu Pierzchnica odzyskała prawa miejskie. O uwarunkowaniach tego wydarzenia można przeczytać w innych artykułach tego bloga: 1.  Pierzchnica miastem! Dlaczego warto? 2.  Już od 1 stycznia 2019 r. Pierzchnica ponownie miastem Czy fakt ten przyniósł mieszkańcom jakieś korzyści? Czy został należycie wykorzystany? - każdy ma prawo do własnej oceny. Wracając jednak do kwestii heraldycznej: ... Wykorzystanie wizerunku ...

Legendę o Jagielnym od lat opowiadają starsi młodszym w Szczecnie,  Ujnach  i Trzemosnach. Kiedy napotkałem wzmiankę o tej legendzie w Przeglądzie Czasopism we Lwowie z 1900 roku, wiedziałem, że należy ją uwiecznić i przypomnieć. Opowiadania treści legendy o Jegielnym są różne, a mogło wyglądać to tak: Na Jagielnym               Wiosenny las pełen jest dźwięków, zapachów i kolorów. Mnogość ptactwa, szczególnie w tym okresie, stroszy piórka i popisuje się swoim śpiewem chcąc przypodobać się wybrankom. Ze zmarzniętej jeszcze do niedawna ziemi odważnie wydostają się wiosenne kwiaty i pędy rozmaitych roślin. Słońce, które póki, co nieśmiało zaczyna obwieszczać swoje panowanie, intonuje pomiędzy pniami drzew świetlną melodię, jakby to był szczególnie uzdolniony muzyk grający na niebiańskiej harfie. W wiosennym lesie nie ma ciszy..., choć muzyka, jaką wypełnione są leśne ostępy, sprzyja zadumie. ...

Adam Czarnecki  urodził się w 1918 roku, wychowywał w Gumienicach koło Pierzchnicy (woj. świętokrzyskie). Utrzymywał się z małego gospodarstwa odziedziczonego po rodzicach i dorabiał rzeźbieniem i malowaniem. Wojnę spędził w okolicy Gumienic, gdzie był świadkiem prześladowania, eksterminacji i wywiezienia Żydów z Pierzchnicy. Zmuszono go do kopania dołów dla rozstrzelanych ofiar. Był członkiem partyzantki, wedle informacji rodzinnych – oddziału partyzanckiego porucznika Stanisława Grabdy „Bema” (Narodowe Siły Zbrojne, Brygada Świętokrzyska). Opuścił oddział po śmierci ojca (1944) i wrócił do pracy w rolnictwie, by wesprzeć rodzinę. Po wojnie zagrożony aresztowaniem. Zmarł w 1988 roku. "Wygnanie żydów" mal. 1959 r., zbiory Muzeum Narodowego w Kielcach "Żydy do roboty" mal. 1967 r., zbiory Muzeum Narodowego w Kielcach