Pierzchnica

Wieczorem 3 listopada 1863 r. oddział kawalerii powstańczej pod dowództwem generała Józefa Hauke Bosaka oraz pułkownika Zygmunta Chmieleńskiego dotarł do Strojnowa leżącego o 6 km na południowy wschód od Pierzchnicy (woj. świętokrzyskie). Powstańcy ulokowali się w majątku należącym do Eugeniusza Kozierowskiego, wielkiego patrioty i zwolennika powstania. Następnego dnia rano zwiadowcy poinformowali generała, że od wschodu nadciągają Moskale. Była to kolumna płk. Taubego, który szedł z Kielc w kierunku na Łagów, a następnie na Drugnię .  W skład oddziału Taubego wchodziły: 1 rota piechoty, szwadron dragonów i 30 kozaków. Wysłano ze Strojnowa podjazd do Drugni, aby potwierdzić doniesienia zwiadowców. Kilku konnych powstańców zaatakowało kozaków pod karczmą w Drugni, którzy w liczbie około 50-ciu stanowili rekonesans Taubego. Po wymianie ognia i ranieniu jednego z kozaków, powstańcy wycofali się do Strojnowa. Dowódcy oddziału powstańczego, znając siły przeciwnika oraz wiedząc, ż...

Kalita de Brenzenheim Karol Pseudonim "Rębajło" (ur. 4 listopada 1830 w Komarnie k. Rudek, zm. 25 maja 1919 we Lwowie) – polski pułkownik, dowódca oddziału partyzanckiego w Powstaniu Styczniowym.  Jego rodzina pochodząca z Inflant osiedliła się w Galicji po III rozbiorze. Już jako szesnastoletni uczeń gimnazjalny brał udział w pracach konspiracyjnych za co został w 1846 r. oddany do wojska. Zwolniony w 1847 powrócił do szkół, ale na krótko, gdyż w 1848 zaciągnął się do legionu Józefa Wysockiego i pod jego sztandarami brał udział w powstaniu węgierskim (1848-1849). Mimo amnestii, po powrocie do kraju został aresztowany i wcielony znów do wojska austriackiego, w którym dosłużył się stopnia nadporucznika, biorąc udział w wojnie włoskiej 1859 r. Na wieść o wybuchu powstania w Królestwie Polskim pośpieszył z 12 kolegami oficerami swego pułku do ojczyzny i oddał się do dyspozycji władz narodowych. Został mianowany majorem i skierowany do powiatu stopnickiego. Był ...

Rękas Jan Drugnia, 5 października 1936 r. (z własnoręcznie pisanego życiorysu): „ Urodziłem się 1 stycznia 1913 roku w Drugni, powiat stopnicki, województwo kieleckie, w rodzinie Andrzeja i Antoniny z Czarneckich. Pięć lat szkoły powszechnej ukończyłem w miejscowości rodzinnej. Szóstą i siódmą klasę, po roku przerwy, w Chmielniku. Po ukończeniu szkoły powszechnej w roku szkolnym 1927/28 uczęszczałem do klasy czwartej Gimnazjum Koedukacyjnego w Stopnicy, którą ukończyłem i zostałem promowany do klasy piątej. Pomimo to dalszą naukę w tym zakładzie przerwałem, ponieważ chciałem się kształcić w zawodzie nauczycielskim, do którego miałem zamiłowanie od najmłodszych lat. Usiłowania moje ziściły się. W roku szkolnym 1929/30 na podstawie wstępnego egzaminu szkolnego zostałem przyjęty na pierwszy kurs Państwowego Seminarium Nauczycielskiego im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, które ukończyłem po pięciu latach, to jest w roku szkolnym 1934/35. W tym też roku zostałem powołany do czynne...

Ruiny zabudowań drewnianych w Czarnej - 2018 r. Mniej więcej do połowy wieku XIX wieś Czarna była własnością prywatną i do tego okresu podlegała parafii Drugnia. Zmiana właściwości parafii nastąpiła najprawdopodobniej w drugiej połowie XIX wieku. Pod koniec tegoż  wieku   miejscowość została określona w Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego jako: osada w powiecie kieleckim w gminie Szczecno, parafii Pierzchnica. Wieś Czarna leżała wówczas w obrębie województwa sandomierskiego, a sąsiednie Ujny już w województwie krakowskim. Tu przebiegała granica między tymi województwami. W grudniu 1863 r. miała tu miejsce potyczka Powstania Styczniowego: 18.12.63. Czarna , S. ob. opatowski; 13 km . płn.-zch. od Rakowa. (Cisów). Załatwiwszy się z powstańcami pod Bodziechowem udał się Czengiery  z rannymi do Radomia, a Bentkowskiemu i Suchoninowi polecił posunąć się z Opatowa przez Łagów i Pierzchnię. [Pierzchnicę - przyp. autora] W czasie marszu Bentkowsk...

To było kilka lat temu... W czasie poszukiwań różnych historycznych ciekawostek z naszego rejonu często rozmawiałem z Markiem Wiewiórą, skarbnicą wiedzy historycznej, zwłaszcza dotyczącej tak drogiej mi Drugni i  byłym dyrektorem szkoły podstawowej w tejże Drugni . Wspomniał wówczas o nagrobku pani Marii Pini Kapuścińskiej - córce pułkownika Pini, uczestnika Powstania Styczniowego. Marek, pokazując mi ten nagrobek na drugnieńskim cmentarzu (Marek upiera się że właściwą formą jest "drugnińskim" - i może mieć rację!) powiedział, że kiedy tylko nadarza się okazja szuka informacji o wspomnianym w napisie nagrobnym uczestniku Powstania, pułkowniku Pini. Podczas moich poszukiwań, przy pisaniu książki "In memoria posteri..." udało się rozwikłać i tę zagadkę. A wnioski tego postępowania są ... ciekawe. Pułkownik Pini był znamienitą postacią podczas tego narodowowyzwoleńczego zrywu z 1863 roku. Ponadto wygląda na to, że Władysław Kapuściński (1908-1980), leśniczy którego ...

Postój Powstańców pod Wojciechowem - mal. Andrzej Sobczyk 7.3.64. Szczecno , Kr., ob. stopnicki; 14 km . płn od Chmielnika. (Huta Szczecyńska). Pod Szczecnem starł się z nieprzyjacielem oddziałek   Zaremby . [1] [1] Zieliński Stanisław:  Bitwy i potyczki   Bitwy i potyczki 1863-1864; na podstawie materyałów drukowanych i rękopiśmiennych Muzeum Narodowego w Rapperswilu , - Lwów 1913  - str. 188 Wśród wielu potyczek Powstania Styczniowego w źródłach wspomina się wydarzenia z marca 1864 r. Wówczas to wspomniany wyżej oddział pod dowództwem Zaremby starł się z Moskalami.  Czy można dziś powiedzieć coś więcej na temat tego wydarzenia? Czy wiemy, kim był ów Zaremba? Na pierwsze pytanie odpowiedź (choć skąpą) podaje ówczesna prasa: 10 marca 1864 r. "Gazeta Narodowa": Z linii bojowej w Kongresówce mamy dzisiaj tylko jedną niepewną wieść, o jakiejś krwawej utarczce w lasach szczecińskich miedzy Kielcami a Chmielnikiem, w której wielu z obu s...

Postój Powstańców pod Wojciechowem - akwarela mal. Andrzej Sobczyk 21.9.63. Ujny , Kr., ob. stopnicki; 5 km . płn.-w. od Pierzchnicy. Kolumna majora Czutiego, składająca się z 1 roty piechoty i 1 szwadronu dragonów, spotkała pod Ujnami konny oddział Bohusza , który zmusiła do ucieczki. Bohusz miał stracić 9 poległych i 7 wziętych do niewoli. [1] [1] Zieliński Stanisław:  Bitwy i potyczki 1863-1864; na podstawie materyałów drukowanych i rękopiśmiennych Muzeum Narodowego w Rapperswilu , - Lwów 1913 - str. 179 Dąb Powstańców fragment książki "Legendy Pierzchnicy i okolic"             Jesień tego roku była mglista, ale ciepła. Żniwa dawno już minęły, ale chłopi, jak to na wsi, nie narzekali na brak zajęć. Krzątaninę było widać i przy chałupach, i na polach a i po lesie chłopi się kręcili gromadząc opał na zimę. Ujny, niewielka wieś, leżąca na polanie pośród lasów, tego roku żyła o wiele intens...